Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron: wzór i zasady dla czterech rodzajów umów

Art. 30 § 1 Kodeksu pracy wymienia cztery sposoby zakończenia umowy o pracę, a pierwszy z nich brzmi: umowa rozwiązuje się „na mocy porozumienia stron”. Przepis nie stawia żadnych dalszych warunków: nie ma okresu wypowiedzenia, nie trzeba podawać przyczyny, nie trzeba konsultować rozwiązania ze związkami zawodowymi, a data może być dowolna, także dzisiejsza.

Forma. Art. 30 § 3 KP wymaga pisma dla oświadczenia „o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia”. Porozumienia stron ten przepis nie wymienia. Kodeks pracy nie przewiduje więc dla porozumienia żadnej szczególnej formy, a w orzecznictwie przyjmuje się, że porozumienie może zostać zawarte nawet w sposób dorozumiany. Nie jest to jednak kwestia całkowicie zamknięta: część komentatorów przez art. 300 KP stosuje do porozumienia art. 77 § 2 KC (forma dokumentowa), inni wskazują na art. 29 § 4 KP, który dla zmiany warunków umowy wymaga formy pisemnej.

Jak to wygląda w praktyce. Ponieważ forma porozumienia bywa dyskusyjna, a dokument trafia do akt osobowych i jest podstawą świadectwa pracy, pracodawcy zwykle podpisują porozumienie na papierze albo podpisem kwalifikowanym. Podpis zwykły lub zaawansowany (taki, jaki oferuje podpiszmy) daje mocny dowód, kto i kiedy zaakceptował treść, ale nie obiecujemy, że każdy kontroler czy sąd potraktuje go tak samo jak pismo. Jeżeli chcesz mieć spokój, przyjmij prostą zasadę: papier albo podpis kwalifikowany dla samego porozumienia, a dokumenty towarzyszące (protokół zdania sprzętu, rozliczenie) online.

Konsekwencje dla pracownika. Rozwiązanie za porozumieniem stron może opóźnić zasiłek dla bezrobotnych. Art. 220 ust. 1 pkt 5 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia przewiduje, że zasiłek przysługuje wtedy dopiero po 90 dniach od rejestracji, chyba że porozumienie zawarto z powodu zmiany miejsca zamieszkania, upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Dlatego § 2 wzoru opisuje inicjatywę i powód.

Przy umowach cywilnych sprawa jest prostsza, bo jest przepis wprost. Art. 77 § 2 KC: jeżeli umowę zawarto w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej, „jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie wymaga zachowania formy dokumentowej, chyba że ustawa lub umowa zastrzega inną formę”. Forma dokumentowa (art. 77(2) KC) wymaga tylko dokumentu i możliwości ustalenia, kto składa oświadczenie, więc podpis elektroniczny w podpiszmy ją spełnia.

Umowa zlecenia

Zlecenie i tak można wypowiedzieć w każdym czasie (art. 746 KC), więc porozumienie wybiera się głównie po to, żeby zamknąć rozliczenia: wynagrodzenie za godziny do dnia rozwiązania, zwrot materiałów, brak wzajemnych roszczeń o odszkodowanie. Osobny wzór i listę punktów opisaliśmy na stronie o porozumieniu o rozwiązaniu umowy zlecenia.

Umowa B2B

Kontrakty B2B mają często długie okresy wypowiedzenia i kary umowne. Porozumienie pozwala skrócić okres, ustalić przekazanie projektu i praw do rezultatów oraz wyłączyć kary. Między przedsiębiorcami nie działają ograniczenia dowodowe z art. 74 § 1 KC (art. 74 § 4 KC), ale klauzula umowna o formie „pod rygorem nieważności” wiąże. Jeżeli porozumienia nie da się uzgodnić, zostaje wypowiedzenie umowy B2B.

Najem

Rozwiązanie umowy najmu za porozumieniem stron podlega tej samej regule art. 77 § 2 KC, jeżeli umowę zawarto na piśmie lub w formie dokumentowej. Warto dopisać datę wydania lokalu, stan liczników, rozliczenie kaucji i protokół zdawczo-odbiorczy. Surowsze wymogi ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczą wypowiedzenia lokalu mieszkalnego przez właściciela, a nie zgodnego rozwiązania; szczegóły opisujemy przy wypowiedzeniu umowy najmu.

• Strony i ich reprezentacja. Po stronie firmy podpisuje osoba umocowana: zarząd według KRS, prokurent albo pełnomocnik. Porozumienie podpisane przez kierownika bez umocowania to najczęstszy problem.
• Wskazanie umowy. Data zawarcia, rodzaj (na czas nieokreślony, określony, zlecenie, najem), ewentualnie numer.
• Data rozwiązania. Konkretny dzień, a nie „z końcem miesiąca”. To od niej liczą się wypłata, świadectwo pracy i wyrejestrowanie.
• Inicjatywa i powód, gdy ma to znaczenie (umowa o pracę, zasiłek, odprawy przy przyczynach niedotyczących pracownika).
• Rozliczenia. Urlop albo ekwiwalent, wynagrodzenie, premie, kaucja, zwrot sprzętu i dokumentów.
• Podpisy obu stron. Porozumienie podpisane tylko przez jedną stronę jest propozycją, a nie porozumieniem.

Czego nie wpisywać: klauzuli, że pracownik „zrzeka się wynagrodzenia” albo „urlopu”. Takie postanowienia są nieważne z mocy prawa pracy i tylko osłabiają resztę dokumentu.

Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron przez pracownika zaczyna się zwykle od wniosku (podania). Wniosek nie rozwiązuje umowy: to propozycja, którą pracodawca może przyjąć, odrzucić albo przyjąć z inną datą. Wystarczy krótkie pismo: „Zwracam się z prośbą o rozwiązanie umowy o pracę zawartej w dniu [data] na mocy porozumienia stron z dniem [data]”. Wniosek możesz przekazać mailem, bo sam w sobie nie jest oświadczeniem o rozwiązaniu umowy.

Gdy pracodawca odmówi, pracownik może złożyć wypowiedzenie i przepracować okres wypowiedzenia. Nawet wtedy strony mogą później ustalić wcześniejszy termin rozwiązania; art. 36 § 6 KP zaznacza, że takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy. O samym wypowiedzeniu, jego formie i wzorze piszemy w poradniku wypowiedzenie umowy o pracę.

1. Uzupełnij wzór, zapisz go jako PDF (do 6 MB) i wgraj do panelu.
2. Dodaj sygnatariuszy: osobę reprezentującą firmę i drugą stronę (pracownika, zleceniobiorcę, kontrahenta, najemcę). Możesz ustawić kolejność, na przykład najpierw druga strona, potem zarząd.
3. Włącz kod SMS albo weryfikację tożsamości ze zdjęciem dokumentu, jeżeli chcesz poziomu podpisu zaawansowanego. Dla porozumień między firmami zwykle wystarcza kod SMS.
4. Każdy podpisuje w przeglądarce, bez zakładania konta. Po ostatnim podpisie wszyscy dostają PDF z Kartą Podpisów: imię i nazwisko, e-mail, IP, znaczniki czasu, skrót SHA-256 dokumentu.

Przy umowie o pracę pamiętaj o zasadzie opisanej wyżej: jeżeli firma chce mieć porozumienie w formie pisemnej, podpisuje je odręcznie albo podpisem kwalifikowanym, którego nie oferujemy. Online podpiszesz wtedy dokumenty towarzyszące, na przykład protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu. Granice podpisu zwykłego i zaawansowanego opisujemy na stronie moc prawna.

• Nazwanie dokumentu „wypowiedzeniem za porozumieniem stron”. Przy sporze liczy się treść, ale mieszanie trybów utrudnia ustalenie, czy biegł okres wypowiedzenia. Pisz „porozumienie o rozwiązaniu umowy”.
• Brak podpisu drugiej strony. Wysłany mailem wniosek, na który nikt nie odpowiedział, nie rozwiązuje umowy.
• Data sprzed podpisania. Porozumienie z datą rozwiązania wcześniejszą niż dzień podpisu rodzi problemy z ZUS i wynagrodzeniem. Jeżeli strony uzgodniły rozstanie wcześniej, opisz to wprost.
• Pominięcie urlopu i sprzętu. Spory po rozstaniu dotyczą zwykle ekwiwalentu i niezwróconego laptopa, a nie samego rozwiązania.
• Umowa zawarta u notariusza. Wtedy rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga tej samej formy co zawarcie (art. 77 § 3 KC).