Umowa cesji: wzór cesji umowy i przeniesienia praw i obowiązków

Kodeks cywilny nie reguluje cesji umowy wprost. To umowa wynikająca ze swobody umów, do której stosuje się odpowiednio przepisy o przelewie i przejęciu długu. Dlatego bezpieczny standard to forma pisemna, czyli podpis odręczny albo kwalifikowany. Subrogacja a cesja: subrogacja to wstąpienie w prawa wierzyciela z mocy ustawy przez osobę, która go spłaca (art. 518 KC), na przykład poręczyciela. Nie potrzebuje umowy z wierzycielem, a przy subrogacji za zgodą dłużnika zgoda ta musi być wyrażona na piśmie pod nieważnością.

Cesja umowy najmu lokalu użytkowego po stronie najemcy to najczęstszy przypadek w firmach: sprzedajesz biznes, a nabywca chce zostać w lokalu na tych samych warunkach. Potrzebna jest zgoda wynajmującego i rozliczenie kaucji. Jeżeli wynajmujący się nie zgodzi, zostaje podnajem, ale tylko gdy umowa go nie zabrania (art. 668 § 1 KC), a wtedy najemca nadal odpowiada wobec wynajmującego.

Cesja umowy najmu po stronie wynajmującego przy sprzedaży nieruchomości zwykle nie jest potrzebna. Nabywca rzeczy najętej wstępuje w stosunek najmu z mocy prawa (art. 678 § 1 KC). Wystarczy zawiadomić najemcę o zmianie wynajmującego i nowym rachunku.

Cesja umowy dzierżawy działa jak cesja najmu: trzy strony, zgoda wydzierżawiającego, rozliczenie czynszu na dzień przejęcia. Wzory umów dzierżawy znajdziesz na stronie umowa dzierżawy online.

Cesja leasingu zawiera przejęcie długu, więc zawsze wymaga formy pisemnej pod nieważnością i zgody finansującego, choć sama umowa leasingu wymaga dziś jedynie formy dokumentowej. Rozpisaliśmy to w tekście czy cesję leasingu można podpisać elektronicznie.

Cesja praw z umowy deweloperskiej i cesja umowy rezerwacyjnej mieszkania to osobne tematy: umowa deweloperska zawierana jest u notariusza, więc przeniesienie praw z niej ustal z kancelarią i deweloperem.

Strony mogą zastrzec, że wierzytelność nie zostanie przeniesiona bez zgody dłużnika (tak zwany zakaz cesji). Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, taki zakaz jest skuteczny wobec nabywcy tylko wtedy, gdy pismo zawiera o nim wzmiankę, chyba że nabywca o zakazie wiedział (art. 514 KC). Przed podpisaniem cesji przeczytaj więc umowę źródłową pod kątem słów „cesja”, „przelew”, „przeniesienie praw”. Przykładowa klauzula zakazu: „Strony nie mogą przenieść praw i obowiązków z Umowy na osobę trzecią bez uprzedniej zgody drugiej Strony wyrażonej w formie [pisemnej / dokumentowej] pod rygorem nieważności”.

Przy cesji wierzytelności do chwili zawiadomienia dłużnik może skutecznie zapłacić dotychczasowemu wierzycielowi (art. 512 KC), a dłużnikowi przysługują wobec nabywcy zarzuty, które miał wobec zbywcy w chwili, gdy dowiedział się o przelewie (art. 513 § 1 KC). Zawiadomienie wysyła zwykle cedent. Przy cesji umowy zawiadomienie jest zbędne, bo druga strona i tak podpisuje umowę albo zgodę.

• Cesja na zabezpieczenie (powiernicza): dłużnik przenosi na bank albo kontrahenta wierzytelność, na przykład z umowy z odbiorcą albo z polisy, jako zabezpieczenie kredytu. Nabywca może z niej korzystać tylko w razie braku spłaty.
• Cesja zwrotna: po spłacie zabezpieczonego długu nabywca przenosi wierzytelność z powrotem. Bank zwykle wydaje własny druk; jeżeli go nie ma, wystarczy krótka umowa przelewu zwrotnego z opisem pierwotnej cesji.
• Cesja a faktoring: faktoring to umowa nienazwana, w której faktor nabywa wierzytelności w ramach stałej usługi finansowej (finansowanie, windykacja, czasem przejęcie ryzyka). Pojedyncza cesja faktury jest jednorazowa i jej cenę ustalają strony.
• Cesja roszczeń i cesja praw do odszkodowania, na przykład od ubezpieczyciela na warsztat albo na leasingodawcę: to zwykły przelew wierzytelności, więc tu wystarczy obieg opisany na stronie o cesji wierzytelności.

Cesję samej wierzytelności albo praw z umowy między przedsiębiorcami możesz podpisać w podpiszmy. Art. 511 KC mówi o przelewie „pismem stwierdzonym”, czyli o formie dla celów dowodowych, a w stosunkach między przedsiębiorcami przepisów o skutkach niezachowania takiej formy nie stosuje się (art. 74 § 4 KC). Karta Podpisów z adresami e-mail, znacznikami czasu i skrótem SHA-256 daje przy tym dobry dowód, kto i kiedy przeniósł wierzytelność.

Cesji całej umowy, przejęcia długu, cesji leasingu i zgody wierzyciela na przejęcie długu nie podpisuj zwykłym ani zaawansowanym podpisem elektronicznym. Art. 522 KC wymaga tu formy pisemnej pod nieważnością, którą elektronicznie spełnia tylko podpis kwalifikowany (art. 78(1) KC). Nie oferujemy go i nie twierdzimy, że nasz podpis go zastępuje.

W obiegu cesji umowy podpiszmy przyda się przy dokumentach towarzyszących: protokole zdawczo-odbiorczym lokalu, potwierdzeniu salda rozliczeń na dzień cesji (zobacz potwierdzenie salda), zawiadomieniu kontrahentów i uzgodnieniu projektu umowy przed podpisaniem na papierze.