Podpis elektroniczny umowy sprzedaży, także umowy kupna sprzedaży samochodu online

Tak. Umowa sprzedaży rzeczy ruchomej to zwykła umowa cywilnoprawna, dla której Kodeks cywilny nie przewiduje żadnej formy szczególnej. Obowiązuje zasada swobody formy z art. 60 KC: skoro żaden przepis nie wymaga inaczej, umowę sprzedaży samochodu, motocykla, przyczepy, roweru czy sprzętu można zawrzeć w dowolny sposób, także elektronicznie. Wystarczy zwykły podpis elektroniczny obu stron.

Potwierdza to eIDAS. Art. 25 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie dlatego, że ma postać elektroniczną albo że nie jest podpisem kwalifikowanym. Podpisana online umowa sprzedaży jest więc pełnoprawną umową, a własność przechodzi na kupującego z chwilą jej zawarcia (art. 535 KC).

Papierowa umowa w dwóch egzemplarzach nadal działa, ale wymusza spotkanie albo obieg listowny. Przy sprzedaży na odległość, coraz częstszej w handlu samochodami i sprzętem, forma elektroniczna zamyka transakcję tego samego dnia i od razu daje mocniejszy materiał dowodowy niż zdjęcie podpisanej kartki.

Do rejestracji pojazdu i do złożenia deklaracji PCC-3 kupujący przedstawia umowę, która potwierdza nabycie. Umowa podpisana elektronicznie jest ważnym dokumentem, a jej wydruk z widoczną Kartą Podpisów niesie komplet dowodów zawarcia: strony, datę, metodę podpisu i skrót pliku. To więcej, niż pokazuje zwykła kartka z odręcznymi podpisami.

W praktyce warto być przygotowanym na to, że urzędnik w okienku spotyka takie dokumenty rzadziej niż papier, więc czytelny wydruk z Kartą Podpisów oraz oba egzemplarze pod ręką ułatwiają sprawę. Wielu urzędów obsługuje część zawiadomień elektronicznie, ale procedura bywa różna między starostwami, dlatego wydruk pozostaje najbezpieczniejszym rozwiązaniem. Ważne rozróżnienie: mowa o dokumencie faktycznie podpisanym e-podpisem ze śladem audytowym, a nie o zdjęciu zwykłej papierowej umowy, które takiego dowodu nie niesie.

Osobno zostaje obowiązek zawiadomienia. Sprzedający zgłasza zbycie pojazdu w terminie 30 dni, a kupujący rejestruje auto na siebie również w ciągu 30 dni. Elektronicznie podpisana umowa jest podstawą obu tych czynności tak samo jak umowa papierowa.

Kupujący samochód od osoby prywatnej płaci podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 procent wartości rynkowej pojazdu i ma na to 14 dni od daty zawarcia umowy. Termin liczy się od daty umowy, a nie od odbioru auta, dlatego dokładny znacznik czasu przy podpisie elektronicznym jest tu praktycznym plusem: rozstrzyga, od kiedy biegnie 14 dni.

Jeśli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł, transakcja jest z PCC zwolniona i deklaracji nie składasz. Gdy sprzedawcą jest firma i sprzedaż jest opodatkowana VAT albo z niego zwolniona na zasadach ustawy o VAT, PCC również nie wystąpi po stronie kupującego. Warto zaznaczyć wartość rynkową realnie, bo urząd może ją zakwestionować, jeśli cena z umowy znacząco odbiega od rynku.

Znacznik czasu i niezmienność treści mają tu wymierne znaczenie. Data zawarcia wpływa na termin PCC i na rozliczenie stron od dnia sprzedaży, a przejście ryzyka zależy od daty wydania pojazdu (art. 548 § 1 KC), którą warto zapisać w umowie albo protokole. Więcej o tym, który moment przesądza o zawarciu umowy, opisaliśmy w artykule o dacie zawarcia umowy podpisanej elektronicznie.

Zwykły podpis elektroniczny obsługuje niemal całą sprzedaż rzeczy ruchomych, ale kilka przedmiotów obrotu wymaga formy szczególnej, której SES nie spełnia. Warto je znać, żeby nie unieważnić transakcji przez wybór złego narzędzia.

Sprzedaż nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności (art. 158 KC). Tu nie pomoże żaden e-podpis, także kwalifikowany. Sprzedaż lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75(1) KC), a więc udziału notariusza. Zbycie udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 180 KSH). W tych trzech przypadkach potrzebujesz notariusza, a nie platformy do e-podpisu.

Dla typowej sprzedaży konsumenckiej i między firmami, czyli samochodu, maszyny, sprzętu, mebli, towaru czy środka trwałego, żadna forma szczególna nie obowiązuje i zwykły podpis elektroniczny w zupełności wystarcza. Jeśli nie masz pewności, do której grupy trafia Twoja umowa, sprawdź nasze zestawienie na stronie o mocy prawnej podpisu elektronicznego, które umowy wystarczy podpisać zwykłym e-podpisem, a które wymagają kwalifikowanego.