Umowa pożyczki u notariusza: ile kosztuje i kiedy wystarczy podpis elektroniczny

Umowa pożyczki u notariusza kosztuje maksymalnie 100 zł netto przy kwocie do 3 000 zł, do 510 zł netto przy 20 000 zł, do 910 zł netto przy 50 000 zł i do 1 170 zł netto przy 100 000 zł. Do taksy dochodzi 23% VAT, 6 zł netto za każdą stronę wypisu oraz podatek PCC 0,5%, który notariusz pobiera na miejscu. Sama pożyczka nie wymaga aktu notarialnego: art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego żąda tylko formy dokumentowej, którą spełnia umowa podpisana elektronicznie. Do notariusza idzie się po jedną rzecz, której inaczej nie dostaniesz, czyli klauzulę dobrowolnego poddania się egzekucji.

Poniżej dokładne stawki z rozporządzenia, wyliczenia dla typowych kwot, tańszy wariant pośredni (poświadczenie podpisów) i uczciwa odpowiedź na pytanie, kiedy warto zapłacić notariuszowi, a kiedy jest to koszt ponad potrzebę. Stan prawny na 14 września 2026 r.

Ile kosztuje umowa pożyczki u notariusza: stawki z rozporządzenia

Wynagrodzenie notariusza nie jest dowolne. Górne granice ustala rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Przy umowie pożyczki stosuje się § 3, w którym stawka zależy od wartości czynności, czyli od kwoty pożyczki:

To są stawki maksymalne. Notariusz może policzyć mniej i przy większych kwotach często to robi, ale nie może policzyć więcej. Do taksy dolicza 23% VAT. Osobno płacisz za wypisy aktu: zgodnie z § 12 rozporządzenia 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę, a każda ze stron umowy chce mieć własny wypis.

Umowa pożyczki u notariusza: koszt dla typowych kwot

Przeliczone na konkretne pożyczki, z VAT, bez wypisów:

Do tego dwa wypisy po kilka stron, czyli zwykle kilkadziesiąt złotych, oraz PCC. Notariusz jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych przy czynnościach w formie aktu notarialnego, więc 0,5% od kwoty pożyczki pobierze od pożyczkobiorcy przy podpisaniu i sam odprowadzi do urzędu. Przy 50 000 zł to 250 zł. Ten podatek nie jest kosztem notariusza, płacisz go tak samo przy umowie podpisanej elektronicznie, tylko wtedy pożyczkobiorca sam składa PCC-3 w ciągu 14 dni. Zwolnienia (najbliższa rodzina po zgłoszeniu, pożyczka od wspólnika dla spółki) działają w obu wariantach.

Czy umowa pożyczki musi być u notariusza

Nie. Kodeks cywilny w art. 720 § 2 mówi: „Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej”. Forma dokumentowa to najniższa forma w Kodeksie, spełnia ją nawet wymiana e-maili, z której da się ustalić strony i treść zobowiązania. Akt notarialny jest formą najwyższą i przy pożyczce jest nadmiarowy, chyba że dochodzi zabezpieczenie wymagające tej formy. Dlaczego wystarczy forma dokumentowa i co się zmieniło 8 września 2016 r., rozkładamy w tekście o tym, czy umowa pożyczki musi być na piśmie.

Wniosek jest prosty: u notariusza nie kupujesz ważności umowy, bo tę masz i bez niego. Kupujesz konkretne dodatki. Trzeba więc wiedzieć, które z nich są Ci potrzebne.

Za co naprawdę płacisz notariuszowi przy pożyczce

Klauzula poddania się egzekucji z art. 777 KPC. To jest właściwy powód, dla którego pożyczkodawcy idą do notariusza. Art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego czyni tytułem egzekucyjnym „akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej”. Jeżeli pożyczkobiorca nie odda pieniędzy w terminie, nie składasz pozwu i nie czekasz na wyrok. Składasz do sądu wniosek o nadanie aktowi klauzuli wykonalności, a z klauzulą idziesz do komornika. Przy pożyczce podpisanej elektronicznie ta droga wygląda inaczej: najpierw pozew, zwykle w postępowaniu upominawczym, potem nakaz zapłaty, dopiero potem egzekucja. Różnica to miesiące i opłata sądowa: przy 50 000 zł opłata od pozwu wynosi 5% wartości sporu, czyli 2 500 zł (art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), a w elektronicznym postępowaniu upominawczym jedną czwartą tej kwoty, czyli 625 zł (art. 19 ust. 2 pkt 2).

Hipoteka. Jeżeli pożyczkę zabezpiecza nieruchomość pożyczkobiorcy, oświadczenie o ustanowieniu hipoteki wymaga aktu notarialnego. Tego nie da się zrobić żadnym podpisem elektronicznym, także kwalifikowanym.

Sprawdzenie tożsamości i data pewna. Notariusz sprawdza dokument tożsamości na miejscu, a data aktu jest datą pewną w rozumieniu art. 81 § 2 pkt 1 KC. Obie te rzeczy mają dziś tańsze odpowiedniki: tożsamość pożyczkobiorcy potwierdzisz w procesie podpisu elektronicznego zdjęciem dokumentu i twarzy, a kwalifikowany znacznik czasu daje datę pewną z art. 81 § 2 pkt 3 KC. Jak to działa, opisujemy w tekście o dacie pewnej na dokumencie elektronicznym.

Projekt umowy. Notariusz redaguje treść aktu. Przy typowej pożyczce to kilkanaście standardowych postanowień, ale przy pożyczce z ratami, zabezpieczeniami i klauzulami o wcześniejszej spłacie wartość tej pracy jest realna.

Wariant pośredni: notarialne poświadczenie podpisów pod zwykłą umową

Mało kto o nim wie, a jest kilkanaście razy tańszy. Zamiast sporządzać akt notarialny, strony przynoszą własną umowę pożyczki, a notariusz poświadcza własnoręczność ich podpisów. Zgodnie z § 13 pkt 1 lit. a rozporządzenia maksymalna stawka wynosi jedną dziesiątą stawki, jaka należałaby się za akt notarialny, nie więcej niż 300 zł netto od podpisu. Przy 20 000 zł to 51 zł netto za podpis, przy 100 000 zł 117 zł, a powyżej około 660 000 zł działa sufit 300 zł.

Co dostajesz: potwierdzenie przez notariusza, kto podpisał i kiedy (data pewna z art. 81 § 2 pkt 1 KC). Czego nie dostajesz: klauzuli z art. 777 KPC, bo ta wymaga aktu notarialnego, a nie poświadczenia. Wada praktyczna: podpisujący musi stanąć przed notariuszem osobiście. Przy pożyczce między osobami z dwóch różnych miast każda strona idzie do własnej kancelarii i umowa krąży pocztą.

Kiedy wystarczy podpis elektroniczny, a kiedy warto zapłacić notariuszowi

Trzy pytania rozstrzygają sprawę. Po pierwsze: czy pożyczkobiorca ma majątek, z którego realnie da się egzekwować? Klauzula z art. 777 KPC skraca drogę do komornika, ale komornik i tak niczego nie ściągnie od osoby bez dochodów i majątku. Po drugie: czy kwota jest na tyle duża, że proces byłby dla Ciebie dotkliwy kosztowo i czasowo? Przy pożyczce 8 000 zł koszt aktu (do 250 zł netto plus VAT i wypisy) jest wysoki w stosunku do ryzyka, a opłata od pozwu przy takiej kwocie to 500 zł, w elektronicznym postępowaniu upominawczym 125 zł. Po trzecie: czy zabezpieczasz pożyczkę hipoteką albo poręczeniem? Hipoteka wymusza akt notarialny, poręczenie formę pisemną (art. 876 § 2 KC).

Jeżeli na wszystkie trzy pytania odpowiadasz „nie”, notariusz jest kosztem ponad potrzebę. Umowę podpisujesz elektronicznie, każda strona ze swojego miejsca, a to, co przy notariuszu załatwia okazanie dowodu, załatwia weryfikacja tożsamości w procesie podpisu: pożyczkobiorca fotografuje dokument i twarz, wynik trafia na Kartę Podpisów, zdjęcia są kasowane po ocenie. Cały proces i przepisy o zawieraniu umowy bez spotkania stron opisujemy na stronie o umowie pożyczki na odległość. W podpiszmy.pl kosztuje to 0 zł w darmowym demo na 3 dokumenty, a potem 288 zł rocznie (24 zł miesięcznie) albo 49 zł w rozliczeniu miesięcznym, niezależnie od kwoty pożyczki i liczby umów.

Jeżeli choć raz odpowiadasz „tak”, idź do notariusza i nie żałuj tych kilkuset złotych. Zanim pójdziesz, poproś o wycenę: stawki z rozporządzenia są górną granicą, nie ceną, a notariusz ma obowiązek wymienić na akcie wysokość pobranego wynagrodzenia z podstawą prawną (art. 89 § 3 Prawa o notariacie). Przy większych kwotach warto umówić wizytę u notariusza w swoim mieście po porównaniu dwóch lub trzech wycen.

Umowa pożyczki bez notariusza: co musi zawierać, żeby była dowodem

Skoro rezygnujesz z aktu, umowa musi sama unieść ciężar dowodu. Wpisz pełne dane stron (przy osobie fizycznej PESEL i adres, przy firmie NIP, KRS i osobę reprezentującą), kwotę cyfrą i słownie, termin zwrotu z konkretną datą, oprocentowanie albo zapis o jego braku, rachunek do wypłaty i do zwrotu oraz zapis, że wypłata następuje po podpisaniu przez obie strony. Przelew wyślij z tytułem odsyłającym do umowy. Podpisany PDF z Kartą Podpisów, na której są znaczniki czasu, adresy IP, wynik weryfikacji tożsamości i skrót SHA-256 pliku, przechowuj razem z potwierdzeniem przelewu. Który poziom podpisu do czego wystarcza, zestawiamy na stronie o podpisie elektronicznym na umowie pożyczki.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje umowa pożyczki u notariusza?

Maksymalnie 100 zł netto do 3 000 zł, 310 zł przy 10 000 zł, 510 zł przy 20 000 zł, 910 zł przy 50 000 zł i 1 170 zł przy 100 000 zł, według § 3 rozporządzenia o taksie notarialnej. Do tego 23% VAT, 6 zł netto za stronę wypisu i PCC 0,5%, który notariusz pobiera od pożyczkobiorcy przy akcie. Są to stawki górne, notariusz może policzyć mniej.

Czy umowa pożyczki musi być u notariusza?

Nie. Art. 720 § 2 KC wymaga przy pożyczce powyżej 1 000 zł tylko formy dokumentowej, którą spełnia umowa podpisana elektronicznie. Akt notarialny jest konieczny wyłącznie wtedy, gdy pożyczkę zabezpiecza hipoteka albo gdy chcesz mieć klauzulę poddania się egzekucji z art. 777 KPC, bo tej nie da się zapisać w zwykłej umowie.

Co daje umowa pożyczki u notariusza?

Przede wszystkim możliwość egzekucji bez procesu: akt z klauzulą poddania się egzekucji jest tytułem egzekucyjnym z art. 777 § 1 pkt 4 KPC, więc po nadaniu klauzuli wykonalności idziesz prosto do komornika. Do tego sprawdzenie tożsamości stron przez notariusza, datę pewną i profesjonalną redakcję treści. Ważność umowy nie jest tu zyskiem, bo ma ją także pożyczka podpisana elektronicznie.

Ile kosztuje poświadczenie podpisu na umowie pożyczki?

Jedną dziesiątą stawki, jaka należałaby się za akt notarialny, nie więcej niż 300 zł netto od podpisu (§ 13 pkt 1 lit. a rozporządzenia). Przy pożyczce 20 000 zł to 51 zł netto za jeden podpis, przy 50 000 zł 91 zł, przy 100 000 zł 117 zł. Poświadczenie potwierdza, kto i kiedy podpisał, ale nie daje klauzuli z art. 777 KPC.

Czy notariusz pobiera podatek od umowy pożyczki?

Tak. Przy pożyczce w formie aktu notarialnego notariusz jest płatnikiem PCC: pobiera 0,5% kwoty pożyczki od pożyczkobiorcy przy podpisaniu i odprowadza podatek do urzędu skarbowego. Przy umowie podpisanej elektronicznie podatek jest ten sam, tylko pożyczkobiorca sam składa deklarację PCC-3 i płaci w ciągu 14 dni od zawarcia umowy, chyba że korzysta ze zwolnienia.

Czy umowa pożyczki bez notariusza jest ważna?

Tak. Ważność pożyczki nie zależy od formy; nawet ustna umowa jest ważna, tylko trudna do udowodnienia. Powyżej 1 000 zł ustawa wymaga formy dokumentowej dla celów dowodowych i tę formę spełnia PDF podpisany zwykłym podpisem elektronicznym, ze śladem audytowym wskazującym, kto i kiedy złożył oświadczenie.